ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
مقدمه 4
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
امروزين در چاپ حاضر مراعات شود و بتوضيحى در باب شيوهء رسم الخط نسخهء خطى در مقدمهء كتاب بسنده گردد ، همانطورى كه بسيارى از متون قديمى ما نيز به همين سبك بچاپ رسيده است ولى بسبب آنكه اين كتاب علمى كهن پارسى مورد مراجعهء خواص اهل فضل است و نسخهء مكتوب بسال 478 هجرى نيز از نظر قدمت دومين يا سومين نسخهء خطى فارسى است كه تا به حال بدست ما رسيده است و وقوف بر دقايق رسم الخط آن براى اهل فن در روزگار ما مفيد مىنمايد ، بنده در نسخهء چاپى حاضر همه جا رسم الخط نسخهء مكتوب بسال 478 هجرى را مراعات كرده است مگر دربارهء بعضى از حروف و علاماتى كه در چاپخانه بدان دسترسى نداشته و شرح آن را در معرفى همين نسخه در صفحات بعد آورده است . با توجه بدين موضوعات متن كتاب هداية المتعلمين فى الطب اخوينى بخارى در صفحات آينده از نظر خوانندگان ارجمند مىگذرد . غرض بنده در درجهء اول آن بوده است كه يك متن كهنهء معتبر پارسى را كه تاكنون بچاپ نرسيده است و فارسىزبانان را از آن آگاهى بسيار نيست بطبع برساند و حتى المقدور نيز بكوشد كه اختصاصات رسم الخط نسخهء كتابخانهء بادليان را در اين چاپ بنماياند ، اگر در انجام اين امر توفيقى حاصل كرده باشد قسمت اعظم آن مرهون اهميت و نفاست خود كتابست كه خواه ناخواه توجه خواننده را به خود جلب مىكند و قسمت ديگر آن نيز مرهون لطف استادان و دوستان فاضل و ارجمندى است كه هريك مرا بنوعى در انجام اين مهم ياورى فرمودهاند . ضمنا براى مزيد فايده ، مقدمهء كتاب را در نهايت اختصار اختصاص داد به معرفى كتاب ، مؤلف آن ، اهميت كتاب از نظر تاريخ طب ، سبك و اختصاصات دستورى ، معرفى نسخى كه در چاپ حاضر مورد استفاده قرار گرفته است ، شيوهء خاص رسم الخط نسخهء مكتوب بسال 478 هجرى و تلفظ مخصوص برخى از كلمات همين نسخه ، و پس از پايان متن كتاب نيز دو فهرست يكى شامل نام تمام داروها و آشاميدنيها و خوردنيهائى كه در كتاب آمده است و ديگرى شامل لغات و تركيبات علمى و ادبى قابل ملاحظه با ذكر شمارهء صفحه افزوده است تا اهل تحقيق را صرفهء وقت باشد ، ولى در هر دو قسمت و بخصوص در باب داروها و خوردنيها مجال كار و تحقيق براى اهل فن بسيار است ، فهرست نام اشخاص و جايها و كتابها نيز